Aydıntepe ilçesi

Tarihi
İlçenin tarihini incelerken, Bayburt tarihi ile beraber ele alinir. Eldeki tüm kaynaklarin gösterdigine göre ilçenin yerlesme merkezi olarak kurulusu Bayburt’un tarihi kadar eskidir. Onun için ilçe tarihini Bayburt tarihinden ayri olarak ifade etmek mümkün olmamaktadir.
Yörenin sakinleri hakkinda kesin bir bilgi yoktur. Hitit kaynaklarinda, Bayburt’tan Dukkamma adi ile bahsedilmis olmasi, yörenin Hitit egemenliginde de bulunmus oldugunu göstermektedir. Bu sebeple Aydintepe ve çevresinde yerlesmenin Hititler döneminde de var oldugunu ispatlamaktadir. Bunu M.Ö. 3000-2500 yillari ile tarihlesmek mümkündür.
Cumhuriyetin kurulusundan sonra bucak merkezi olmus 1957 yilinda da nüfusu göz önünen alinarak belediye teskilati kurulmus adi Aydintepe olarak degistirilmistir. 4 Temmuz 1987 gün ve 19507 sayili Resmi Gazete’de yayinlanan 3392 sayili Kanunla da ilçe olmus, önce Gümüshane iline, daha sonra 3578 sayili kanunla il olan Bayburt’a baglanmistir.

Cografi Yapisi
Aydintepe 40° 24° kuzey enlemi, 40° 10° dogu boylaminda olup, dogu ve güneyden il merkezi, kuzeyden Trabzon, batidan Gümüshane illeri ile çevrildir. Bayburt il merkezinin 24 km. Kuzey batisinda kendi adi ile anilan ovanin kuzeyinde kuzey Anadolu sira daglarinin bir bölümünü olusturan ve Trabzon-Bayburt illerinin tabii sinirlarini çizen Soganli daglarinin ovala birlestigi etekte kurulmustur. Denizden 1650 m. yükseklikte kurulmus olan Aydintepe ilçesi 864 km2 alana sahiptir.
Ilçenin en önemil daglari olan Soganli daglari, kara ikliminin etkisi ve tahripler sonunda orman alanlarindan hemen hemen mahrumdur. Bu daglarin en önemli özelligi yaylacilik ve av turizmine elverisli olmasi genis otlaklarinin bulunmasidir. Ilçenin tabii bitki örtüsü geç kuruyan meralar, çaylar ve bozkir alanlaridir. Ilçe arazisinin 110.000 dekar ekilabilir, 50.000 dekar çayir ve 10.000 dekar orman , 300.000 dekar mera ve yayla 380.000 dekar kayalik ve daglardir.

Iklimi
Dogu Anadolu yayla ikliminin etkisi altinda bulunan ilçede kislar soguk ve kar yagisli, yazlari asiri olmayacak sekilde sicak ve kurak geçer. Kuzey yamaçlarinda Karadeniz ikliminin etkisi görülür. Rüzgarlar ilçede Soganli daglarindan Çoruh irmagi vadisine dogru eser ve yörede “Balkar” adi verilen rüzgarlarin etkisi altindadir. Ayrica Aydintepe ovasi dogudan esen rüzgarlara da açiktir.

Sosya-Ekonomik Yapi:
Tarihi Aydintepe ilçesi, il merkezi Bayburt’a has gelenek ve göreneklerin aynen yasatildigi tipik bir Anadolu kasabasidir. Yillardan beri birlik ve beraberligin devami saglanmis, aci ve sevinçli günler birlikte paylasilmistir. Dügün ve cenaze törenlerinde köy ve mahalle halki bir araya toplanir, yardimlasma ve beraberligin en güzel örneklerini verirler ilçe merkezi ve köylerinde klasik ve yöreye has konut tipinden vazgeçilip modern tarzda dayanikli insaat malzemeleri kullanilarak konut yapimina son yillarda hiz verilmistir.
Geçim kaynagi tarim ve hayvanciliga dayanan ilçeden hemen her aile bu islerle ugrasacak kadar hayvan ve araziye sahip degilse de genel geçim kaynagi budur. Ilçe merkezi ve köylerinde hayvan alimi satimi seklinde küçük ticari çalismalar ile küçük çapli yük ve yolcu tasimaciligi disinda ailelerin geçimine yönelik gurbetçilik önemli yer tutmaktadir.
Kapali bir toplum olma özelligi gösteren ilçede sosyal tesisler olmamasina ragmen özellikle yaz aylarinda Soganli daglarinda bulunan yaylalara ve Çoruh çayi kenarlari ile yöredeki maden sulari çevresine ilgi gösterecek günü birlik geziler yaparlar.

Ulasim:
Aydintepe ilçesi, il merkezine 24 km’lik asfalt yola bagli olup, her gün ilçeden karsilikli belediye otobüs seferleri mevcuttur.
Tarihi ve Kültürel Degerler

1. Türk Islam Devri Öncesi Tarihi Kalintilar:
Aydintepe M.Ö 3000-2500 yillarina varan tarihe sahiptir. Ilçenin imari sonunda ortaya çikarilan Yeralti Sehri ve Roma mezarliklarindan anlasildigina göre ilçede yerlesmenin Roma Imparatorlugu döneminde de var oldugu görülür.

2. Türk Islam Devri Eserleri:
Türk-Islam döneminden kalma en önemli eserler, Gümüsdamla köyünde bulunan tarihi kemer köprü ve ilçe merkezinde bulunan medrese kalintilari ve merkez camiidir. A.Kirzi köyünde sekizgen plan üzerine yapilan Ekmelüddin-i Baberti türbesi diger önemli Türk eseridir.
Aydintepe camiinde bulunan minber ve vaaz kürsüsü ile ayni camiinin yaninda bulunan H.Osman Efendi türbesi ve tarihi çesme diger önemli tarihi eserleridir.

 

Demirözü ilçesi

Cografi yapisi Demirözü Ilçesi Dogu Karadeniz Bölgesinde yer alan ve Karadeniz ikliminden çok karasal ilim özellikleri gösteren, denizden 1680 mt. yükseklikte bir yerlesim birimidir. Demirözü Bayburt merkez, Gümüshane, Köse ve Kelkit ile Erzincan Çayirli ve Otlukbeli ilçeleri ile sinirlidir. En yüksek tepeleri Otlukbeli tepesi (2485 mt.) dir. Pulur Dagi (2185 mt.) yüksekliktedir. Demirözü Ilçesi iklim acisindan Dogu Anadolu ile Dogu Karadeniz bölgesi arasinda bir geçis bölgesi durumundadir.
Kislar çok soguk ve sert, yazlar ise kurak geçmektedir. Yagislar genellikle kar seklinde olmakta, ayrica yüksek yerlerde yayla iklimi yasanmaktadir.

Tarihi Yapısı
Yörenin bilinen en eski halki I.Ö. 1500′lerde yasayan Azziler ve Ayyaslar’dir. Yapilan arastirmalardan elde edilen bilgiler I.Ö.2000-3000 arasinda tarihlenen ilk Tunç Çagi’nin ilçeye bagli Bayrampasa Köyü’nün batisinda bulunan evcikler tepesi höyügü ve Gökçedere Kasabasi içinde bulunan (Pulur) Höyügü Tunç Çagina ait çanak, çömlek buluntulari ile önem kazanmistir.
Yörenin Urartu, Kimmer, Iskitler, Med, Pers, Pontus, Roma, Bizans, Arap, Selçuklu ve Osmanli idaresi altina girdigi ve ev sahipligi yaptigi bilinmektedir. Osmanli döneminde yöre de müslüman, ermeni ve rum halklarinin yasadigi Osmanli kayitlarindan anlasilmistir. Yörenin 1410′da Karakoyunlular’in, 1476′da Akkoyunlular’in egemenligi altina girdigi ve Fatih Sultan Mehmet’in Otlukbeli savasinda Akkoyunlular’i yenmesi ile Osmanli egemenligine girdigi bilinmektedir. Otlukbeli Savasi’nin geçtigi mekan Demirözü Ilçesi sinirlari içerisindedir.
Ilçeye bagli Gökçedere Kasabasi (Pulur) Akkoyunlular’in Anadoludaki ilk yerlesim merkezlerindendir. Gökçedere’de bulunan camii, medrese, imaret ve hamamdan olusan Akkoyunlu eserleri bir külliyeyi olusturmaktadir.
Demirözü Bayburt Ilçesine bagli bir bucak merkezi iken, 1987 yilinda 3392 sayili yasa ile Gümüshane Iline bagli ilçe yapilmis, 1989 yilinda Bayburt’un il yapilmasi ile birlikte Bayburt ili’ne bagli duruma getirilmistir.

Nufus Durumu:
1997 yili nüfus sayimi sonuçlarina göre ilçede yasayan nüfus 12 535′e düsmüstür. Bu nüfusun 2 436′si merkez ilçede 10 099′u köylerde yasamaktadir. Belediyelik olan Gökçedere köyünde 2 590 ve Bespinar Belediyesi’nde ise 2 028 kisi yasamaktadir.
Sehirde yasayan nüfus %40, köyde yasayan nüfus ise %60 dir. Ilçemizde büyük oranda göç olayi mevcuttur. Ortalama olarak Ilçemizin genel nüfusunda her bes yilda bir Demirözü merkezi kadar insanlar göç etmektedir.
Yillik göç miktari yaklasik olarak %4 gibi bir rakamdir. Yöre nüfusunun tümü müslümandir. Baska din ve mezhebe mensup insanlar bulunmamaktadir.

İdari Durumu:
Demirözü Ilçesi Bayburt Ili’ne bagli 19/06/1987 tarihli 3392 sayili kanunla kurulmus, merkeze bagli 27 köyü bulunan yeni bir ilçedir. Merkez, Gökçedere ve Bespinar’da belediye teskilati bulunmaktadir. Merkezde 2, Gökçedere’de 3, Bespinar’da 2 olmak üzere 7 mahalle, 27 köy muhtarligi bulunmaktadir. Genellikle köylerde toplu yerlesim söz konusudur.
Akyaka Köyü’ne bagli 1, Kalecik Köyü’ne bagli 1, Petekli Köyü’ne bagli 1 olmak üzere 3 adet mezra(kom) bulunmaktadir. Bu köylere bagli mezralarin ilçe merkezi ile baglantilari mevcuttur.
Ilçede Kaymakamlik birimleri disinda, Ilçe Nüfus Müdürlügü, Ilçe Özel Idare Müdürlügü, Tapu Sicil Müdürlügü, Mal Müdürlügü, Tarim Ilçe Müdürlügü, Milli Egitim Müdürlügü, Halk Egitim Merkezi Müdürlügü (Ilçe Milli Egitim bünyesinde hizmet vermektedir), Ilçe Emniyet Amirligi, Ilçe Jandarma Komutanligi, Tarim Kredi Kooparatifi bulunmaktadir.
Kaymakamlik hizmetleri yazi isleri bünyesinde yürütülmektedir. 1 hizmetli, 1 sivil savunma memurlugu kadrosu münhaldir, 1 soför görev yapmaktadir. Ayrica Sosyal Yardimlasma ve Dayanisma Vakfi, Köylere Hizmet Götürme Birligi Kaymakamlik bünyesinde hizmet vermektedir.
Saglik hizmetleri ilçe merkezi ile Gökçedere ve Bespinar belediyelerinde bulunan 3 saglik ocagi; Yelpinar, Isikova, Kalecik, Yakupabdal, Çatalçesme, Serenli, Petekli, Günesli ve Çakirözü köylerinde bulunan 9 saglik evi ile yürütülmektedir. PTT hizmetleri ilçe merkezinde kendi hizmet binasinda, Gökçedere, Bespinar ve Kalecik’te bulunan 250 ser hat kapasiteli otomatik santraller ile yürütülmektedir.
Kaymakamlik ve diger dairelerde araç yetersizligi söz konusudur. Kaymakamlik makaminin araci disinda, Tarim Ilçe Müdürlügü’ne ait 1 adet hizmet otomobili, saglik ocagina ait 2 ambulans ve 1 adet binek araci bulunmaktadir. Emniyet Amirligine ait Toros marka 1 otomobil ve 1 münübüs bulunmaktadir.

Sosyal Durumu:
Ilçe halkinin sosyal alandaki ihtiyaçlarini karsilayacak müesseseler oldukça kisitlidir. Ilçede sinema, tiyatro vs. bulunmamaktadir. 1 adet kütüphane mevcuttur. Ilçe halkinin issiz olmasi ve baska bir sosyal faaliyetinin bulunmamasi, özellikle erkekleri kahvelerde oturmaya mahkum etmektedir. Ilçe halkinin tek eglence kaynagi tv programlari ve kisiler arasinda geleneklere dayanan güzel beseri iliskilerdir. Toplumsal yapida yasanan dejerasyon ilçe halkinin fakir olmasina ve asiri göçe ragmen toplumsal dayanisma ilçe halkinin en güzel özelligidir.
Yeni yapilan spor salonunun faaliyete geçmesi ile gençlere azda olsa spor yapma imkani saglamistir. Ilçede 2 adet spor kulübü mevcuttur. Faaliyet alanlari sadece futbol ile sinirlidir. Spor salonunun faaliyete geçmesi ile bu faaliyet alani daha da genislemistir. Ilçede yasanan diger sikintida, çalisan kesimin oturabilecegi konutlarin yeterli ve istenilen standartta olmamasidir. Ilçede kamuya ait lojmanlar mevcuttur.
Ilçe Milli Egitim müdürlügüne ait 18 daire mevcut olup, tahsisi yapilmistir.Ilçe merkezi ve köylerinde halkin oturdugu konutlarin büyük çogunlugu saglik kosullarina uymayan, halkin kendi imkanlari ile yaptirdigi toprak yapilardir. Göç nedeni ile yeni yapilasma çok azdir. Betonarme yapilar genelin içerisinde önemsiz oranda kalmaktadir. Ilçe merkezinde ilçe olmanin gerektigi oranda yapilasma söz konusu degildir. Memurlarin bir kismi ev bulamama nedeni ile il merkezinde ikamet etmekte ve ilçeye her gün gidip gelmektedir.

 

Araçlar ‹ Bayburt — WordPress

Araçlar ‹ Bayburt — WordPress.